Gündem

Dorothy Hodgkin: B12 vitamini ve insülinin yapısını buldu


Gündem

  Hodgkin, 1947’de İngiliz Bilim Akademisi’ne üye ve 1958’de de Amerikan Bilim Sanat Akademisi’ne onursal üye seçildi. Sovyet Bilimler Akademisi …



 

Hodgkin, 1947’de İngiliz Bilim Akademisi’ne üye ve 1958’de de Amerikan Bilim Sanat Akademisi’ne onursal üye seçildi. Sovyet Bilimler Akademisi’nin de üyesi olan Hodgkin’e muvaffakiyetleri nedeniyle 1964’te Nobel Kimya Mükafatı verildi. Hala, Nobel kazanan tek İngiliz hatun bilimcidir. Hodgkin, 1965’te İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth tarafından Liyakat Madalyası’na layık görüldü. Bu madalyayı Florence Nightingale’den sonra kazanan 2. hatun oldu.

Hodgkin, insülinin üç boyutlu yapısını x-ışınları kristalografisi ve bilgisayar yardımıyla 1969’da bulmayı başardığı çalışmasını 1971’de Nature Dergisi’nde yayımladı. İngiliz Bilim Akademisi, 1976’da Hodgkin’e biyolojik açıdan çok ehemmiyet taşıyan hususların yapılarını bulduğu için Copley Madalyası verdi. Bu madalyayı birinci defa bir bayan bilimci kazandı. İngiliz Kraliyet Tıp Derneği Madalyası’nı 1977’de alan Hodgkin’in ismi 1982’de keşfedilen 5442 numaralı asteroide verildi. Hodgkin; 1983’te Avusturya Bilim Sanat Madalyası ile Sovyet Bilimler Akademisi’nin Lomonosov Altın Madalyası’na layık görüldü. Bulgaristan Dimitrov Barış Ödülü’nü 1984’te kazanan Hodgkin’e 1987’de M. Gorbachev tarafından Lenin Barış Mükafatı verildi. Hodgkin’in öldüğü 1994 yılında ve daha sonra 2010’da İngiliz Posta Yönetimi, üzerinde onun portresi olan posta pulları bastırdı.

Hodgkin’in, Oxford Üniversitesi’ndeki en tanınmış mekteplisi eski İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher’dı. Thatcher, 1943-1947 yıllarında Oxford Kimya Bölümü’nde onun talebesi oldu. Lisans bitirme girişiminde gramisidin isimli antibiyotiğin yapısını x-ışınları ile belirleyen Thatcher’in danışmanlığını Hodgkin yaptı. Thatcher, Muhafazakar Partili olduğu halde solcu olarak bilinen Hodgkin’in hayranıydı ve onun fotoğrafını başbakanlık konutunun duvarına astırmıştı.

Başarılı bir öğrenciydi

D. Hodgkin, Hindistan’da vazifeli bir İngiliz ailenin kızı olarak 1910’da Hindistan’da doğdu. Eğitimini İngiltere’de aldı ve lise talebesiyken biyolog olan validesi ona x-ışınları kristalografisi konusunda bir kitap armağan etti. O kitabın tesiriyle kimya yerinde üniversite eğitimi almaya karar verdi. Lisedeki üstün başarısı nedeniyle Oxford Üniversitesi Kimya Bölümü’ne kabul edildi. Lisans talebesiyken araştırmalara başladı ve organo talyum bileşiklerinin yapısını x-ışınları kristalografisiyle belirledi. Üniversiteden yüksek erdem talebesi olarak mezun olunca 1932’de Cambridge Üniversitesi’nde doktora çalışmalarına başladı. Doktorasını Cambridge’de sürdürürken 1934’te Oxford’a tedrisat üyesi olarak atandı ve Oxford’da bir x-ışınları laboratuvarı kurdu.

Başbakan Thatcher, lisans talebesiyken o laboratuvarda çalıştı. Hodgkin, doktorasını 1937’de steroid alkollerin yapılarını x-ışınlarıyla belirleme konusunda tamamladı. Oxford’un Kimya Bölümü’nde kimya dersleri veren Hodgkin, devrinin birçoklarını x-ışınlarıyla biyolojik moleküllerin yapılarını araştırmaya ayırdı. Hodgkin, 1948’de B12 vitamininin üç boyutlu yapısını x-ışınlarıyla belirleme çalışmasına başladı. Sonuca yeni devreye giren bilgisayarın yardımıyla 1954’te ulaştı. Onun çalışmalarından etkilenen J. Watson ve F. Crick, Cambridge Üniversitesi’nde DNA’nın üç boyutlu yapısını x-ışınlarıyla belirledi. Hodgkin, DNA’nın ikili sarmal yapısını temsil eden Watson-Crick modelini incelemek için Cambridge’e giden birinci kişiydi.