Gündem

Puan makası kapanmıyor


Gündem

 Devlet ve vakıf üniversitelerinin yanı sıra vakıfların burslu, burssuz programları arasında oluşan puan uçurumunun önüne geçmek için Üniversite …



 Devlet ve vakıf üniversitelerinin yanı sıra vakıfların burslu, burssuz programları arasında oluşan puan uçurumunun önüne geçmek için Üniversite Kurulu’nun (YÖK) getirdiği baraj da deva olmadı. YÖK, 2015’te tıp ve hukuk fakültelerine, ardından  mühendislik, mimarlık ve öğretmenliklere muvaffakiyet sırası sınırlaması getirmişti. Barajdan evvel tıp fakülteleri arasındaki puan farkı 241’e, hukuk fakültelerinde 265’e kadar çıkmıştı. Barajdan sonra ise fark biraz kapansa da sorun tam olarak çözülemedi.

O denli ki Eğitimci Alaaddin Dinçer’in yaptığı araştırma tıp, hukuk başta olmak üzere birçok programda oluşan puan farklarını ortaya koyuyor. Yerleştirmelerde üst puan dilimlerinde 1 puanda 5 bin kişi, alt puanlarda 10 bin kişi mahal değiştiriyor. Puan farkının çok olması, yüksek puanlı talebelerle ile düşük puanlıların   birebir diplomaya sahip olması mealine geliyor.

YÖK olguları incelendi

Dinçer, 29 büyükşehirde 2010 ve öncesinde kurulan, eşit tartı, sayısal ve sözel puan çeşitlerinde öğrenci alan tıp, hukuk, iktisat, ilahiyat, inşaat, bilgisayar ve makine mühendisliği, rehberlik ve ruhsal danışmanlık (PDR), sınıf hocalığı ile Türk lisanı ve edebiyatı 1. tedrisat programlarından bünyesinde en az 5, en çok 10 program bulunan 42 devlet üniversitesinde programlar arasında oluşan puan farklarını saptamak ve üniversiteler arasında yaşanan eşitsizliklerin ulaştığı boyutu ortaya çıkarmak gayesiyle bir araştırma yaptı. Araştırmada Karadeniz Teknik, İstanbul, Anadolu ve Gazi üniversitelerinin bölünmesiyle oluşan yeni üniversitelerdeki kısımlar, eski üniversitelerinde değerlendirildi. YÖK İstatistikleri ve YÖK Program Atlası’ndaki olgulardan yararlanıldı.

En yüksek fark 298

Araştırmada yerleşen son kişinin yerleşme puanına nazaran en yüksek ve en düşük puanlı programların bulunduğu üniversiteler arasında oluşan puan farkları, üstteki tabloda görülüyor. Sonuçlara nazaran tıpta en yüksek 526,441 taban puanla öğrenci alan Hacettepe Üniversitesi ile 470,539 taban puanla öğrenci alan Harran Üniversitesi arasındaki puan farkı 50’ye, hukukta 449,551 taban puanla öğrenci alan Ankara Üniversitesi ile 387,336 taban puanla kontenjanını kapatan Dicle Üniversitesi arasında ise 67’ye ulaştı. En çokça puan farkı, bilgisayar mühendisliğinde oldu. Bu programda 538,750 taban puanlı Boğaziçi Üniversitesi ile 260,693 taban puanlı Harran Üniversitesi arasındaki puan farkı 298.

İktisatta da puan farkı yüksek çıktı. 488,215 taban puanlı Boğaziçi Üniversitesi ile 201,938 taban puanlı Ordu Üniversitesi arasındaki puan farkı 287 oldu. Makine mühendisliğinde ise 524,259 taban puanlı Boğaziçi Üniversitesi ile 260,621 taban puanlı Necmettin Erbakan Üniversitesi arasında puan farkı 286 oldu. Türk lisanı ve edebiyatında 457,855 taban puanlı Boğaziçi Üniversitesi ile 288,955 taban puanlı Erzurum Teknik Üniversitesi arasındaki puan farkı 169, inşaat mühendisliğinde en yüksek 475,589 taban puanlı Boğaziçi Üniversitesi ile en düşük 260,130 taban puanlı Erciyes Üniversitesi arasında ise 115 olarak gerçekleşti. İlahiyatta ise 405,132 taban puana sahip Marmara Üniversitesi ile 319,900 taban puana sahip Katip Çelebi Üniversitesi arasında puan farkı 86 çıktı. PDR’de de 423,400 taban puanlı Boğaziçi Üniversitesi ile 343,190 taban puanlı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi arasındaki puan farkı 80 oldu. 

Mühendislik dolmadı

Dinçer, lisans programlarında kontenjan, boş kontenjan, mektep birincisi, yerleşen sayıları, kent, nahiye dağılımları ve cinsiyet orantılarını da araştırdı. Sonuçlar şöyle: 

– Sayısalda incelenen 151 programa 16 bin 660’ı direkt kontenjan, 469’u lise birincisi kontenjanı olmak üzere yekun 17 bin 129 kontenjan ayrıldı. Kontenjanlara 16 bin 693 aday yerleşirken 436 kontenjan boş kaldı. Makine mühendisliğinde 259, inşaat mühendisliğinde 154, bilgisyar mühendisliğinde 23 boş kontenjan oluştu.

– Eşit tartıda incelenen 134 programa 14 bin 594’ü direkt kontenjan, 416’sı mektep birincisi olmak üzere 15 bin 10 kontenjan ayrıldı. Kontenjanlara 14 bin 970 aday yerleşti, iktisatta 40 kontenjan boş kaldı.

– Sözelde 74 programa 8 bin 548 kontenjan ayrıldı. 228’i mektep birincilerinden oluştu. 72 programda boş kontenjan oluşmadı.

– Üç puan çeşidinde incelenen 357 programa 1123’ü mektep birincisi kontenjanı, 39 bin 574’ü direkt olmak üzere 40 bin 77 kontenjan ayrıldı. 476 kontenjan boş kaldı. Yerleşenlerin sayısı 39 bin 601 oldu.   

– Yerleşmeye hak kazananların yüzde 80-85’ini 2018’de liseden mezun olanlar ile 2019’da  lise son sınıfta okuyanlar oluşturdu.

– Birtakım programlarda yerleşen son kişinin puanı ile mektep birincisinin puanları arasındaki fark 75 puana kadar çıkmakta.

Hangi liseler daha başarılı?

Alaaddin Dinçer araştırmasında lisans programlarına yerleşen lise tiplerinin dağılımını da ortaya koydu:

– Sayısal puan çeşidinde 145 programa yerleşen mektep çeşitlerinin birinci üçünü Anadolu, fen ve temel liseler oluşturdu. Eşit yükte 134 programa giren adayların mektep çeşitleri arasında birinci üç sırayı Anadolu, temel ve toplumsal bilimler liseleri aldı. Sözel puan tipinde 74 programa yerleşenlerin mektep tiplerinde ise birinci üç sırayı Anadolu, Anadolu imam hatip, imam hatip liseleri, imam hatip lise programı ile lise ve lise programı aldı.

– Kimi üniversitelerin iktisat ve mühendislik programlarında kontenjanların boş kaldığı, yerleşen son şahısların puanları arasındaki farkın yüksek olduğu görüldü.

– Bilgisayar mühendisliği, hukuk ve tıpta farklı bölgelerden gelen adayların orantısı yüksek çıktı. İktisat ve Türk Lisanı ve Edebiyatını seçenler büyük nispette kendi yaşadıkları bölgelerdeki programları tercih etti.

– Şark ve Güneydoğu Anadolu kesimlerinde yaşayanlar kendi yerleri dışındaki ortamlarda bulunan programları an az tercih eden adaylar oldu.