Gündem

‘Yardım teklif ettim Yunan pilot reddetti’


Gündem

Yakın tarihte Türkiye’yi savaşa en çok yaklaştıran hikaye olan Kardak operasyonu 24’üncü yılına girdi. 1996’da Türkiye ile Yunanistan’ı savaşın …



Yakın tarihte Türkiye’yi savaşa en çok yaklaştıran hikaye olan Kardak operasyonu 24’üncü yılına girdi. 1996’da Türkiye ile Yunanistan’ı savaşın eşiğine getiren Kardak operasyonunu 7 gemilik filosuyla yöneten emekli Tümamiral Aydın Gürül, Milliyet’e konuştu.

Gürül, 3 Yunan erinin öldüğü helikopter kazasına ait, “Yunan helikopteri çok çetin koşullar altında, havadaydı. Acilen helikopter platformunu iniş için aydınlattım ve hazırlattım. Hava araçlarının tehlike frekansından TCG Yavuz’a inebileceklerini bildirdik. Üstlerine sordular ve teklifimizi kabul etmediler. Kısa mühlet sonra arızalanarak düştüğünü öğrendik” dedi.

‘Biz hazırlıklıydık’

Figen Akat isimli Türk gemisinin 25 Aralık 1995’te Ege Denizi’nin güneyindeki Kardak kayalıklarına oturmasıyla başlayan ve 31 Ocak 1996 gecesi Türk SAT komandolarının Yunan bayrağını indirmesiyle sonuçlanan operasyonu yöneten emekli Tümamiral Aydın Gürül, Milliyet’e konuştu. Operasyon sırasında Güney Hizmet Küme Kumandanı ve Tuğamiral rütbesinde olduğunu söyleyen Gürül, 29-31 Ocak 1996 tarihleri arasında tüm Türk Silahlı Kuvvetleri’nin alarm seviyesinde hazır olduğunu belirterek şunları anlattı: “29 Ocak sabahı Aksaz’da karargahtayken rahmetli Donanma Kurmay Yöneticisi Tümamiral Özden Örnek arayarak, ‘Adalara Yunan bayrağı çekilmiş, teyit etmen ve yere geçmen gerekli’ dedi. Biz aslında hazırlıklıydık. Operasyonu yöneteceğim sancak gemisi TCG Yavuz’u Almanya’dan getiren bendim ve güzel tanıyordum. Gemiden kalkan AB 212 helikopter iki Kardak adasında da Yunan bayrağı olduğunu bildirince, Ankara’ya durumu anlattım. Akşam saatlerinde Şark yani OYK’ların bulunduğu adaya silahlı operasyon yapmamız emredildi. SAT komandoları Bodrum’a geldi ve kritik operasyon için hazırlandı. Ulusal Güvenlik Kurulu’na sunulan plan son anda değişti. OYK’ların olmadığı fakat Yunan bayrağın dalgalandığı adaya çıkma kararı alındı. Sahih bir karardı zira silahlı çatışma kaçınılmazdı. Yedi Yunan gemisine karşılık yedi gemi ile onlarında konuşlandık. 75 deniz mili menzilli Harpoon güdümlü mermilerimiz vardı lakin kısa menzil için Sea Sporrow kullanacaktık. Hem su üstü maksatlarına hem füzelere karşı kullanabilirdik, zira iki memleketin savaş gemileri de birbirlerine angaje (kilitlenme) olmuştu. Gerçek bir savaş öncesi gerginlik yaşıyorduk. Gece 00.00’da SAT’ların adaya çıkması için iki Sahil Güvenlik devriye botumuzu süratli manevralarla dolaştırdım. Botlar o kadar süratli dolaşıyordu ki Yunan tarafı bunu rutin gördü. Jandarma helikopteri de şaşırtma uçuşları yaptı. SAT’lar meselesiz halde adaya çıktı. İki SAT timi bayrağı indirip operasyonu başardı. Saat 01.42’de Donanma’ya bildirdim. Dışişleri Bakanı 01.46’da resmi açıklamayı yaptı.”

‘Arızalanarak düştü’

“Dışişleri Bakanı Deniz Baykal’ın açıklamasının akabinde HS Navarion’dan denetim için havalanan Yunan helikopteri düştü, üç Yunan askeri hayatını kaybetti. Onun öncesinde Yunan helikopteri çok güç koşullar altında, havadaydı. Acilen helikopter platformunu iniş için aydınlattım ve hazırlattım. Hava araçlarının tehlike frekansından TCG Yavuz’a inebileceklerini bildirdik. Üstlerine sordular ve teklifimizi kabul etmediler. Kısa vade sonra arızalanarak düştüğünü öğrendik.

İki yıl sonra Yunan Deniz Kuvvetleri Kumandanı Oramiral George Ioannidis, Oramiral Salim Dervişoğlu’nun hizmet teslim merasimi için Ankara’ya misafir geldiğinde ben karşıladım. Üç denizcinin vefatıyla sonuçlanan helikopter kırımını ve onlara davet yaptığımızı hatırlattım. Mahcuptu, karşılık vermekten kaçındı.”

Suların ısındığı 44 saatlik gerginlik

Kardak kayalıklarına 29 Ocak’ta 12.00’de Yunan bayrağı dikilmesiyle başlayan Kardak bunalımı, SAT komandolarının 31 Ocak 08.30’da konumuna Türk bayrağı dikmesiyle sona ermiş, gerginlik 44 saat sürmüştü.

Kardak bunalımı sırasında Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Başbakan Tansu Çiller, Umumî Kurmay Lideri orgeneral İsmail Hakkı Karadayı, Deniz Kuvvetleri Kumandanı Oramiral Inanç Erkaya, Donanma Kumandanı Salim Dervişoğlu, Dışişleri Bakanı Deniz Baykal, Dışişleri Bakanlığı müsteşarı Onur Öymen’di. Kardak operasyonunun başarılı olmasıyla Yunan Genelkurmay Lideri Oramiral Hıristo Limberis istifa etmişti.