Sağlık

Corona virüsten sonra artık de Nijerya’da Lassa ateşi salgını! (Lassa ateşi marazı nedir? Türkiye için risk var mı?)


Sağlık

Evvelki yıllarda da salgınlara ve ölümlere yol açan Lassa ateşi illeti Nijerya’da yeniden salgın haline geldi, memlekette acil durum ilan edildi …



Evvelki yıllarda da salgınlara ve ölümlere yol açan Lassa ateşi illeti Nijerya’da yeniden salgın haline geldi, memlekette acil durum ilan edildi. Ocak ayında 258 bireye hususî cins bir sıçandan bulaşan lassa ateşi virüsü 41 kişinin canına mal oldu. Ölenlerin arasında sıhhat vazifelilerinin de bulunması, tıpkı Çin’de ortaya çıkan ve yerküreye yayılmaya devam eden yeni tip corona virüste (2019-nCoV) olduğu gibi endişelere yol açtı.

Illetin etkeni olan virüsün Garp Afrika’daki kemirgenlerin birçoklarında endemik olarak bulunduğunu belirten Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Illetleri Eksperi Doç. Dr. Yasemin Akkoyunlu, illetin beşere bulaşmasında vektör yani taşıyıcı olan sıçanların şahsi bir cinsinin bu kesimde yaygın olarak yaşaması nedeniyle marazın Nijerya’da ortaya çıktığını, birinci vakaların Nijerya’nın Lassa ortamında görülmesi nedeniyle de illete Lassa Ateşi isminin verildiğini söyledi.  

LASSA ATEŞİ ILLETI NEDİR?

Tekrar Afrika’da görülen Ebola ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ile misal özellikler taşıyan Lassa ateşi, kanama ile seyredebilen, hayvanlardan kişilere bulaşan ateşli bir hastalık. Ölümcül olabilen Lassa ateşi illeti daha çok kasım-mart ayları arasında mevsimsel salgınlara yol açıyor.

NİJERYA’DAKİ LASSA ATEŞİ YERKÜRE VE TÜRKİYE İÇİN TEHDİT OLUR MU?

Nijerya’daki Lassa ateşi salgınının Çin’de ortaya çıkıp küresel bir salgın haline dönüşen corona virüs üzere yerküre için yeni bir tehdit olarak görülüp görülmeyeceğine ait Dr. Akkoyunlu, “Lassa virüsünün kişiye temel bulaşı Garp Afrika’daki bu sıçanın idrar ve dışkıları ile temas olduğundan tüm yerküre için yeni bir tehdit oluşturmamaktadır. Esasen etkenin bulaştığı kişilerin % 80’inde rastgele bir bulgu görülmemektedir” açıklamasında bulundu.

Enfeksiyon Kompetanı, marazı bulaştıran sıçan tipinin Türkiye’de yaşamaması nedeniyle devletimiz açısından da risk olmadığını kelamlarına ekledi.

LASSA ATEŞİ ILLETININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Lassa ateşi belirtilerinin virüsle temastan 1-3 hafta sonra ortaya çıktığını söz eden Enfeksiyon Marazları Bilirkişisi, virüsün hem vefata hem de önemli ve kalıcı sıhhat meselelerine yol açtığının altını çizdi:  

“Yaklaşık % 80 hastada belirtiler hafif ve tanı konulamaz seviyededir. Hafif belirtiler; ateş, baş ağrısı, umum kırıklık ve halsizlik biçimindedir. Enfekte insanların % 20’sinde semptomlar ciddileşebilir. Kanamalar (dişetleri, gözler yahut burun kanamaları gibi), teneffüs problemi, tekrarlayan kusmalar, yüzde ödem, göğüs, sırt, karın ağrısı ve şok gelişebilir. Ensefalit, tremorlar ve işitme kaybı üzere nörolojik meseleler de tariflenmiştir. Birinci semptomların ortaya çıkmasından sonra iki hafta içinde çoklu organ yetmezliğine bağlı irtihal görülebilir (hastaneye yatırılan vakaların %15-20’si). Irtihal orantısı gebelerde daha yüksektir, ayrıyeten düşüğe neden olabilmektedir. Vakaların yaklaşık 1/3’ünde değişik noktalarda sağırlık oluşabilir ve birçoklarında da kalıcıdır.”

LASSA ATEŞİ MARAZI NASIL BULAŞIR?

Lassa ateşi marazını bulaştıran kişisel cins sıçanın, enfekte olduktan sonra uzun bir müddet virüsü idrarıyla çıkardığını söz eden Dr. Akkoyunlu, “Lassa virüsünün kişilere bulaşması en çok besinlerle ve teneffüs yoluyla meydana gelir. Bu kemirgenlerinin çıkartılarıyla (idrar, dışkı) direkt temas, çıkartılarla kirlenmiş objelere dokunmak, kontamine besinleri yemek yahut açık yara ve kesiklerin maruziyetiyle enfeksiyon gelişebilir. Kişiden beşere bulaş da laf bahsidir. Bilhassa sıhhat bakım ünitelerinde, ehliyetli zatî kollayıcı tedbirler alınmamışsa bireyden bireye geçiş daha sık olmaktadır” dedi.

LASSA ATEŞİNDEN KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?

Marazın görüldüğü endemik yerlere gidecek yolcuların, bu kemirgenlerle temastan kaçınarak Lassa virüsünün bulaşından korunabileceklerini belirten Doç. Dr. Yasemin Akkoyunlu “Gıdaların elverişli kaidelerde saklanması ve arilik kurallarına dikkat edilmesi, kemirgenleri hayat yerlerinden nispeten uzak tutacaktır. Marazı bulaştıran kemirgenler Garp, Şark ve Merkez Afrika’daki ormanlarda yaygın olarak bulunur. O nahiyelere seyahat edeceklerin korunma tedbirlerine uyması illetin yayılmasını önlemede kilit rol oynamaktadır. Tanı konulduğunda ise Ribavirin isimli antiviral tedaviye de cevap nispeten uygundur. Bu hususta memleketimizde seyahat sıhhati ile ilgili hizmetler sunan Türkiye Hudut ve Sahiller Umum Müdüriyeti de gerekli bilgilendirmeleri yapmaktadır” biçiminde konuştu.

Virüs daha evvel Mali, Togo, Gana, Liberya ve Sierra Leone üzere birçok Afrika devletinde görüldü. Yerküre Sıhhat Örgütü datalarına nazaran yılda 100 ila 300 bin insanda görülen virüs, birinci ortaya çıktığı 1969 yılından bu yana ortalama 5 bin vefata yol açtı.